Schizofrenia jest chorobą wielosystemową, definiuje się jako psychozę objawiającą się zaburzeniami postrzegania, bądź wyrażania rzeczywistości. Objawiają się one jako omamy słuchowe, nieprawidłowości w zakresie mówienia, halucynacje, urojenia, lęk lub zaburzenia myślenia. W dalszym etapie rozwoju choroby pojawiają się objawy: wycofanie z życia, ograniczenie inicjatywy, spłycenie emocji. Pacjenci ze schizofrenią często wycofują się z życia społecznego, mają problemy w kontaktach z otoczeniem, źle funkcjonują w warunkach stresu. Pojawiają się także zaburzenia myślenia, które utrudniają pracę bądź naukę.
Objawy predysponujące do wystąpienia schizofrenii często widoczne są już w dzieciństwie.
Wczesne sygnały ostrzegawcze schizofrenii to:
- wycofanie, niechęć do spędzania czasu z rówieśnikami
- utrata pamięci - zapominanie
- zaburzenia percepcji związana z rozmiarami, kolorami
- objawy paranoi: przekonanie, że wszyscy o tobie plotkują i robią różne rzeczy przeciwko/za twoimi plecami
- nadmierne zainteresowanie religią, filozofią, okultyzmem
- niespójne, nielogiczne lub irracjonalne argumenty
- łatwość rozpraszania się, trudności z koncentracją
- depresja
- agresja, rozdrażnienie, lęk, drżenie glosu, drżenie rąk
- brak aktywności
- zaburzenia snu, odżywiania
- nie dbanie o higienę osobistą
- urojenia
Na przebieg choroby ma wpływ rodzaj podjętego leczenia, współpraca chorego oraz stosunek jego otoczenia i rodziny. Wyróżniamy schizofrenię paranoidalną, która objawia się wieloaspektowym i wielopłaszczyznowym systemem urojeń i halucynacjami. Towarzyszą jej często: niska samoocena, utrata sensu życia, poczucie wyobcowania, bezradności, osamotnienia, niski stopień przystosowania społecznego, otępienie, niespójność myślenia.
Leczenie schizofrenii obejmuje: farmakoterapię, psychoterapię i socjoterapię. Celem terapii jest zminimalizowanie objawów choroby, poprawienie samooceny pacjenta, jego funkcjonowania w społeczeństwie i świadomości choroby. Terapia schizofrenii w znacznym stopniu polepsza jakość życia pacjentów. Schizofrenia znacząco wpływa na całe srodowisko osoby chorej, dlatego też terapii zazwyczaj poddawani są nie tylko pacjenci, ale i ich otoczenie: rodzina i bliscy.